Gayrimenkul alım satım süreçlerinde en çok kafa karıştıran ve gelecekte mülk sahiplerini ciddi idari cezalarla karşı karşıya bırakabilecek konulardan biri tapu türleridir. Tapu senedinin üzerinde yer alan "Kat İrtifakı" ve "Kat Mülkiyeti" kutucukları sıradan birer bürokratik terim değil, mülkünüzün yasal statüsünü belirleyen iki farklı aşamadır.
Kat İrtifakı Nedir? (İnşaat Aşaması)
Kat irtifakı, henüz inşaatına başlanmamış veya inşaatı devam eden bir projenin, onaylı mimari projesine göre hangi dairenin hangi arsa payına denk geldiğini gösteren geçici bir tapu türüdür. Yani kat irtifaklı bir tapu aldığınızda, aslında yasal olarak somut bir daire değil, o arsa üzerindeki projelendirilmiş hissenizi (hukuki hakkınızı) satın almış olursunuz. Proje inşaat halindeyken bankalardan konut kredisi kullanabilmek için kat irtifakının kurulmuş olması şarttır.
Kat Mülkiyeti Nedir? (Kesin ve Yasal Aşama)
Kat mülkiyeti, inşaatı tamamen bitmiş, belediye tarafından projeye uygunluğu denetlenmiş ve İskan Belgesi (Yapı Kullanma İzin Belgesi) alınmış binalar için verilen kesin tapu türüdür. Kat mülkiyetine geçildiğinde, arsa payı sahipliği tamamen bağımsız bölüme dönüşür. Artık tapunuz, devlet nezdinde kusursuz, hiçbir yasal eksiği olmayan, sınırları net çizilmiş gerçek bir konuttur.
Kat İrtifaklı Tapu Almak Riskli midir?
Eğer bina tamamen bittiği halde yıllardır hala "Kat İrtifakı" statüsünde kalmışsa, burada gizli bir problem var demektir. Bu durum genellikle müteahhidin binayı projeye aykırı (kaçak kat, sığınak genişletmesi vb.) yaptığını ve bu yüzden belediyeden iskan alamadığını gösterir. İskansız binalar yasal olarak hala şantiye statüsünde göründüğü için elektrik ve su faturaları "Şantiye Tarifesi" üzerinden çok daha pahalı gelir ve ileride belediyeden yıkım veya para cezası alma riski barındırır. Yeni bir ev alırken her zaman ilk tercihiniz kat mülkiyetli tapular olmalıdır.