Özellikle dağlık, engebeli veya dik yamaçlara sahip arazilerde yapılan inşaatlarda en sık karşılaşılan mühendislik yapılarından biri istinat duvarlarıdır. İstinat duvarı, arkasındaki dik toprak kütlesinin doğal açısıyla kaymasını engelleyerek yapay bir dengede tutan taşıyıcı bir yapıdır.
İstinat Duvarı Çeşitleri
Zeminin yapısına, yüksekliğine ve gelen toprak basıncına göre farklı istinat yapısı türleri seçilir:
- Ağırlık (Kütle) Duvarları: Genellikle taş örgü veya masif betondan yapılır. Arkadaki toprağı tamamen kendi ağırlığı (kütlesi) ile dengeler. Kısa yükseklikler için uygundur.
- Betonarme Konsol Duvarlar: Ters "T" veya "L" şeklinde tasarlanırlar. Taban plağının üzerine binen toprağın ağırlığını da kullanarak devrilmeye karşı direnç sağlarlar. Modern inşaatta en sık kullanılan tiptir.
- Gabyon Duvarlar: Tel kafeslerin içine büyük taşların doldurulmasıyla oluşturulur. Esnek ve geçirgen yapısıyla su baskısı oluşturmaz, çevre dostudur.
En Kritik Detay: Barbarbacan (Ağlama Delikleri) ve Drenaj
İstinat duvarlarının yıkılmasının %90 sebebi arkasındaki toprak yükü değil, toprağın içine sızan yağmur sularının oluşturduğu hidrostatik su basıncıdır. Suyla doyan toprak ağırlaşır ve duvara devasa bir itme kuvveti uygular. Bunu önlemek için duvarın arkasına mutlaka drenaj boruları (delikli borular) döşenmeli, duvar gövdesine ise biriken suyun dışarı tahliye olmasını sağlayan "Barbakan" (Ağlama delikleri) adı verilen boru çıkışları yerleştirilmelidir.